AZG Daily #7, 23-02-2018

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 100-րդ ՏԱՐԵԼԻՑ

Armenian Genocide

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ ՆՈՐ ՀԵՌԱԽՈՍԱՀԱՄԱՐՆԵՐՆ ԵՆ

ԱԶԴԱԳԻՐ

 RSS | WAP | FACEBOOK | PDF | PDF-Culture    
ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ
ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ | ԾԱՂՐԱՆԿԱՐՆԵՐ
ՀԱՅԵՐԵՆԸ ԱՓԻ ՄԵՋ` ԶՐՈՒՅՑ 61. ՀԱՄ ՈՒԶՈՒՄ ԵՍ ԿՈՒՅՍ ԼԻՆԵԼ, ՀԱՄ ԷԼՙ ԿՈՒՍԱԿՑԱԿԱՆ
ԲԱԺԱՆՈՐԴԱԳՐՎԵՔ «ԱԶԳ»ԻՆ
ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ "ԱԶԳ-ՄՇԱԿՈՒՅԹ" ՀԱՎԵԼՎԱԾԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՀԱՄԱՐԸ
#003, 2018-01-26 > #004, 2018-02-02 > #005, 2018-02-09 > #006, 2018-02-16 > #007, 2018-02-23

ԱԶԳ ՕՐԱԹԵՐԹ - ՄՇԱԿՈՒՅԹ #5, 09-02-2018



Տեղադրվել է` 2018-02-08 20:37:11 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 1684, Տպվել է` 2, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ՄԱՐԻԱ Վ.Ա. ՇԻՄԲՈՐՍԿԱ

Պատրաստեց Հ. ԾՈՒԼԻԿՅԱՆԸ

Մարիա Վիսլավա Աննա Շիմբորսկան (Wislawa Szymborska) (1923-2012) լեհ բանաստեղծուհի է, էսսեիստ եւ թարգմանիչ, որն 1996-ին արժանացել է գրականության գծով Նոբելյան մրցանակի, իրՙ թվով ոչ շատ ստեղծագործությունների համար, որոնք «մարդկային իրականության պատմական եւ կենսաբանական կոնտեքստն են երեւան հանում հեգնական երանգներով եւ առանձնահատուկ ճշգրտությամբ»: Համաշխարհային հռչակ է ձեռք բերել այդ մրցանակի շնորհիվ: Նրա գործերը թարգմանվել են մի շարք եվրոպական լեզուների, ինչպես նաեւ արաբերենի, եբրայերենի, ճապոներենի եւ չինարենի:

Շիմբորսկան ծնվել է 1923 թվի հուլիսի 2-ին Պրովենտում (Լեհաստան), որն այժմ Կոռնիկի մաս է կազմում: Հայրը լեհ հայրենասեր եւ բարեգործ կոմս Վլադիսլավ Զամոյսկու գործերի կառավարիչն էր: 1924-ին Զամոյսկու մահից հետո, Շիմբորսկայի ընտանիքը տեղափոխվել է նախ Տորուն, եւ ապա 1931-ինՙ Կրակով, որտեղ Մարիա Վիսլավան ապրել եւ ստեղծագործել է մինչեւ իր մահըՙ 88 տարեկանում, 2012-ի փետրվարի 1-ին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օրերին նա շարունակել է իր ուսումը ընդհատակյա դասընթացներում սովորելով: 1943-ից աշխատել է լեհական երկաթգծում եւ որպես բանվորական հարկադիր աշխատանք կատարողի չի տեղափոխվել Գերմանիա: Այդ ժամանակ էլ սկսել է նկարազարդումներ անել անգլերեն ուսումնական գրքերի համար, եւ պատմվածքներ ու բանաստեղծություններ գրել: 1945-ից սկսել է ուսումնասիրել լեհ գրականությունը, իսկ հետո Յագելլոնի համալսարանում (Կրակովում) սովորել է հասարակագիտություն (սոցիոլոգիա): 1945-ին իր առաջին բանաստեղծությունը «Որոնելով բառերը» խորագրի ներքո տպագրվել է «Dziennik Polski» օրաթերթում: 1948-ին ֆինանսական ծանր կացության հետեւանքում թողել է ուսումը եւ ամուսնացել բանաստեղծ Ադամ Վլոդեկի հետ: Ամուսնալուծվել է 1954-ին: Ամուսնության տարիներին աշխատակցել է կրթական երկշաբաթյա մի հանդեսի որպես քարտուղարուհի եւ նկարազարդող: 1949-ին գրաքննությունը իր առաջին գրքի հրատարակումը չի թույլատրել «սոցիալիստական պահանջներին չհամապատասխանելու» պատճառաբանությամբ:

Չնայած Լեհաստանի «Միացյալ բանվորական» կուսակցության անդամությունից չի հրաժարվել, սակայն հետզհետե հեռացել է սոցիալիստական գաղափարախոսությունից եւ կապեր հաստատել այլախոհների հետ: 1957-ից համագործակցել է Փարիզում հրատարակվող վտարանդի լեհական «Kultura» ազդեցիկ հանդեսին: 1953-ից «Գրական կյանք» (Zycie Literackie) գրախոսական ամսագրի աշխատակազմում է եղել եւ 1968-ից գրախոսականների իր սյունակն է ունեցել մի այլ ամսագրում: 1981-83 թվերին խմբագրել է կրակովյան «Բարձրաձայն» (NaGlos) ամսաթերթը: Այդ թվերից էլ ուժեղացրել է ընդդիմադիրի իր գործունեությունը: Լեհերենի է թագրմանել ֆրանսիական գրականության նմուշներ, հատկապես Ագրիպա Դ՛Ոբինյեի գործերն ու բարոկկո ոճի բանաստեղծություններ:

Իր մահվանից մեկ տարի անց հիմնվել է Վիսլավա Շիմբորսկայի անվան մրցանակը հավերժացնելու համար իր գրական ժառանգությունը:

Արժանացել է մի շարք մրցանակների եւ մեդալների: Հրատարակված գործերից են «Այդ պատճառով էլ մենք ողջ ենք», «Հարցրու ինքդ քեզ», «Կանչելով Էթիին», «Ոչ պարտադիր ընթերցանություն», «Վերջն ու սկիզբը», «Այստեղ», «Մարդիկ կամրջի վրա» հատորները: Բանաստեղծություններից մի քանիսը երգի են վերածվել: Մի քանիսն էլ օգտագործվել են ֆիլմերում: Բացի Նոբելյանից, արժանացել է Գյոթեի (1991), Հերդերի (1995) եւ լեհական Պեն ակումբի մրցանակներին:

Ստորեւՙ մի նմուշ նրա բանաստեղծություններից, Վարուժան Ավետիքյանի թարգմանությամբ:

ՎԵՐՋԸ ԵՎ ՍԿԻԶԲԸ

Յուրաքանչյուր պատերազմից հետո

ինչ-որ մեկը պետք է մաքրտի:

Ի վերջո գործերը իրենք իրենց չեն կարգավորվում:

Ինչ-որ մեկը պետք է աղբը

հրի փողոցի ծայրը,

որ դիակներով լի կառքերն

անցնեն:

Ինչ-որ մեկը պետք է աղտոտվի

տիղմի ու մոխրի,

բազկաթոռի զսպանակների,

փշրված ապակու եւ

արյունոտ գորգերի մեջ:

Ինչ-որ մեկը պետք է քարշ տա հենագերանը`

մի պատ կանգնեցնելու համար:

Ինչ-որ մեկը պետք է ապակին դնի պատուհանի մեջ,

տեղադրի մի դուռ:

Ֆոտոգենիկ չէ հաստատ,

եւ տարիների աշխատանք է:

Բոլոր տեսախցիկները լքել

ու գնացել են այլ պատերազմի համար:

Մեզ անհրաժեշտ են վերադարձնել կամուրջները

եւ նոր երկաթուղային կայարաններ:

Թեւքերն են պատառոտվելու

վերեւ քշտվելուց:

Ինչ որ մեկը ավելը ձեռքին,

դեռ հիշում է թե ինչն ինչոց էր:

Ինչ որ մեկը լսում

ու տմտմբացնում է չգլխատված գլխով:

Սակայն մոտակայքում արդեն ոմանք

սկսում են ցրվել

համարելով տաղտկալի:

Թփերի միջից

երբեմն ինչ-որ մեկն ի հայտ է բերում

ժանգոտված փաստարկներ

ու դրանք տանում դեպի աղբակույտը:

Նրանք, ովքեր գիտեին,

թե ինչ էր կատարվում այստեղ

պետք է տեղ տան

նրանց, ովքեր գիտեն քիչ:

Եվ քչից էլ քիչ:

Եվ ի վերջո քիչՙ որքան ոչինչ:

Խոտերի մեջ, որը գերաճած է

պատճառներից ու արդյունքներից,

ինչ-որ մեկը պետք է պառկած լինի

խոտի շյուղը բերանին`

հայացքը սեւեռած ամպերին:

Թրգմ. ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ

 
 

ԱԶԳ ՕՐԱԹԵՐԹ - ՄՇԱԿՈՒՅԹ #5, 09-02-2018


© AZG Daily & MV, 2009, 2011, 2012, 2013 ver. 1.4
ARMINCO Global Telecommunications Геноцид армян Analitika.at.ua.