RSS | FACEBOOK | NLA
ԼՐԱՀՈՍ | ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ


«ԱԶԳ» ՇԱԲԱԹԱԹԵՐԹԻ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ. Սիրելի «ԱԶԳ»ականներ, այս օրերի համար ոչ անսպասելի հանգամանքների պատճառով, «ԱԶԳ» շաբաթաթերթի հունիսի 5-ի համարի նյութերը հրապարակվում են վաղը՝ 6 հունիսի առավոտից սովորական՝ azg.am ԼՐԱՀՈՍ հպման տակ, եւ, միաժամանակ, azgonline.am մեր կայքէջերում։ Գումարած թերթում լույս տեսած նյութերի հրապարակվում են նաեւ այլ հոդվածներ ու մեկ հարցազրույց, որոնք տեղի սղության պատճառով դուրս են մնացել թերթի էջերից։ Ապավինում ենք ընթերցողների ներողամտությանը՝ կամքից անկախ պատճառներով պատահած ուշացման համար։ Խմբագրություն

ԼՐԱՀՈՍ    |    «ԱԶԳ»-Ի ՎԵՐՋԻՆ ՀԱՄԱՐԸ
#015, 2017-04-21 > #016, 2017-04-28 > #017, 2017-05-05 > #018, 2017-05-12 > #019, 2017-05-19

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 05-05-2017



Տեղադրվել է` 2017-05-05 00:11:58 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 6505, Տպվել է` 486, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՃՈՒՄ Է, ԲԱՅՑ ՓՈՔՐ ԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԳՏՆՎՈՒՄ ԵՆ ԱՆՆՊԱՍՏ ՎԻՃԱԿՈՒՄ

Ա. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

Երկրի զարգացածության մակարդակը որոշվում է նրա արդյունաբերության զարգացման աստիճանով: Պատահական չէ «զարգացած արդյունաբերական երկիր» արտահայտությունը եւ այն, որ այդպիսիք համարվում են զարգացած արդյունաբերություն ունեցող պետությունները: Զարգացած է Հայաստանում արդյունաբերությունը, թե՞ ոչ, կարելի է եզրակացնել համախառն ներքին արդյունքում (ՀՆԱ) նրա մասնաբաժնից: Այսպեսՙ 2016-ին Հայաստանի Հանրապետության 5 տրլն դրամ կազմող համախառն ներքին արդյունքի, այսինքնՙ տնտեսության ամբողջ ծավալում արդյունաբերության արտադրանքի ծավալը կազմել է 1,4 տրլն դրամ: Այսինքն, թեեւ արդյունաբերության ցուցանիշը երկրորդն է առեւտրի շրջանառության ծավալներից հետո, բայց Հայաստանը արդյունաբերական երկիր համարել դեռեւս չենք կարող: Խորհրդային տարիներին Հայաստանի արդյունաբերությունը տնտեսության գերիշխող ճյուղն էր, իսկ նրա ծավալները մի քանի տասնյակ անգամ գերազանցում էին ներկայիս ծավալները: Դրա շնորհիվ Հայաստանը իրավմամբ համարվում էր արդյունաբերական հանրապետություն:

Այդուհանդերձ, վերջին տարիներին, սկսած 2010-ից, Հայաստանի արդյունաբերությունը կայուն եւ ամբողջ տնտեսության աճի տեմպից բարձր աճ է ունեցել, ինչի արդյունքում 2010-2016-երին ճյուղն իր ծավալներն ավելացրել է գրեթե 54 տոկոսով: Սա նշանակում է, որ այդ 7 տարիներին արդյունաբերության միջին տարեկան աճը կազմել է 7,7 տոկոս: 2017-ի առաջին երեք ամիսների ցուցանիշները վկայում են, որ այդ միտումը պահպանվում է: Ավելինՙ աճի տեմպը բարձրացել էՙ հասնելով 16,2 տոկոսի: Հատկապես կարեւոր է, որ ամենամեծ տոկոսային աճըՙ 21,4 տոկոս, արձանագրվել է մշակող արդյունաբերությունում, որը թողարկում է պատրաստի (ոչ թե հումքային) արտադրանք:

Կան առանձին ապրանքատեսակներ, որտեղ հատկապես տպավորիչ ցուցանիշներ են գրանցվել թե՛ գումարային, թե՛ տոկոսային առումով: Օրինակՙ խմիչքների արտադրության ծավալները ավելացել են 43,6 տոկոսով, այդ թվումՙ կոնյակինըՙ 2,1 անգամ, գինունըՙ 36,5 տոկոսով, ոչ ալկոհոլային խմիչքներինըՙ 30 տոկոսով: Դժվար չէ պատկերացնել, թե հատկապես կոնյակի եւ գինու արտադրությունների զարգացումը ինչպիսի կարեւոր նշանակություն ունի նաեւ գյուղատնտեսության, մասնավորապես խաղողագործության համար:

Ընդհանուր առմամբ, սննդամթերքի արտադրության ծավալներն ավելացել են 8,2 տոկոսով, կազմելով 59 մլն դոլար: Սա ամենամեծ մասնաբաժինն է մշակող արդյունաբերության 202 մլն դոլար ընդհանուր ծավալի մեջ: Մշակող արդյունաբերության մեջ երկրորդ տեղում հիմնային մետաղների արտադրությունն էՙ 41 մլն դոլար ծավալներով եւ 32,3 տոկոս աճովՙ պողպատյա խողովակների, ֆեռոմոլիբդենի, ցինկի խտանյութի, մոլիբդենի խտանյութի արտադրության ծավալների ավելացման շնորհիվ: Ծխախոտի արտադրությունն ավելացել է 4,8 տոկոսով: Այս ճյուղը երրորդն է իր ծավալներով պատրաստի արտադրանք թողարկողների մեջՙ 32 մլն դոլար:

Կարելի է ասել աննախադեպ բարձր տեմպերով ծավալներն ավելացնում են ոսկերչական իրերիՙ 2,7 անգամ, էլեկտրական սարքավորումներիՙ 3 անգամ, համակարգիչների, էլեկտրոնային եւ օպտիկական սարքավորանքիՙ 93,4 տոկոսով, արտադրությունները: Առանձին ապրանքատեսակներից էլեկտրական հաշվիչների արտադրությունն աճել է 3,8 անգամ, տրանսֆորմատորներինըՙ 3 անգամ, էլեկտրաշարժիչներինըՙ 2,9 անգամ, մետաղահատ գործիքներինըՙ 2,8 անգամ, ավտոմոբիլային մարտկոցներինըՙ 32,4 տոկոսով, մալուխներինըՙ 2,3 անգամ, իսկ օպտիկա-մեխանիկական սարքերի եւ սարքավորումների արտադրությունն ավելացել է 8 անգամ:

Այս ամենով հանդերձ, Հայաստանի արդյունաբերության ամենախոշոր ճյուղը դեռեւս շարունակում է մնալ հանքարդյունաբերությունը, որի ծավալները առաջին եռամսյակում կազմել են ավելի քան 361 մլն դոլարՙ աճելով 13,8 տոկոսով: Մետաղների միջազգային գների աճը հնարավորություն է ստեղծել մեր հանքարդյունաբերության համար ավելացնելու ինչպես հանքանյութի արդյունահանման, այնպես էլ իրացման ծավալները:

Այսպիսով, դիտարկելով արդյունաբերական արտադրանքի աճի ցուցանիշները, կարելի է եզրակացնել, որ հիմքեր կան դրա շարունակականությունն ակնկալելու համար: Արդյունաբերությունում նման զարգացումները նաեւ ներդրումային ծրագրերին պետական աջակցության քաղաքականության արդյունք են: Սակայն, եթե խոշոր ներդրումային ծրագրերին կառավարությունն իսկապես աջակցում էՙ տրամադրելով հարկերի հետաձգման արտոնություններ եւ զանազան այլ խթաններ, ապա փոքր արտադրությունները անտեսված են մնում: Հարկային դաշտը նրանց համար անհավասար եւ անարդար է մնում:

Եթե առեւտրով զբաղվողների համար շրջանառության հարկը նվազեցվում է մինչեւ 1 տոկոսի, ապա արտադրությամբ զբաղվողների համար այն կազմում է 3,5 տոկոս: Մինչդեռ, առեւտուրը չի ստեղծում ոչ մի հավելյալ արժեքը եւ հիմնված է առավելապես ներմուծման վրա: Այն խթանելու տնտեսական հիմնակավորում գոյություն չունի, իսկ փոքր արտադրությունների համար եթե ոչ ավելի նպաստավոր, ապա գոնե համարժեք շրջանառության հարկի տոկոսադրույք սահմանելը նպաստավոր գործոն կլինի այս ճյուղի զարգացման համար: Այն իր հետեւից կբերի մյուս ճյուղերի, այդ թվումՙ առեւտրի զարգացմանը, որը ավելի շատ կողմնորոշված կլինի արդեն տեղական, այլ ոչ թե ներմուծվող արտադրանքի վաճառքի վրա:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 05-05-2017

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ