RSS | FACEBOOK | NLA
ԼՐԱՀՈՍ | ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ


«ԱԶԳ» ՇԱԲԱԹԱԹԵՐԹԻ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ. Սիրելի «ԱԶԳ»ականներ, այս օրերի համար ոչ անսպասելի հանգամանքների պատճառով, «ԱԶԳ» շաբաթաթերթի հունիսի 5-ի համարի նյութերը հրապարակվում են վաղը՝ 6 հունիսի առավոտից սովորական՝ azg.am ԼՐԱՀՈՍ հպման տակ, եւ, միաժամանակ, azgonline.am մեր կայքէջերում։ Գումարած թերթում լույս տեսած նյութերի հրապարակվում են նաեւ այլ հոդվածներ ու մեկ հարցազրույց, որոնք տեղի սղության պատճառով դուրս են մնացել թերթի էջերից։ Ապավինում ենք ընթերցողների ներողամտությանը՝ կամքից անկախ պատճառներով պատահած ուշացման համար։ Խմբագրություն

ԼՐԱՀՈՍ    |    «ԱԶԳ»-Ի ՎԵՐՋԻՆ ՀԱՄԱՐԸ
#015, 2017-04-21 > #016, 2017-04-28 > #017, 2017-05-05 > #018, 2017-05-12 > #019, 2017-05-19

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 05-05-2017



ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆ

Տեղադրվել է` 2017-05-05 00:11:58 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 4638, Տպվել է` 472, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԹՐԱՄՓԻ ԵՎ ՄԻՄՅԱՆՑ ՄԻՋԵՎ

ՎԱՀՐԱՄ ԱԹԱՆԵՍՅԱՆ, Ստեփանակերտ

Մայիսի 3-ին Սոչիում տեղի է ունեցել ՌԴ եւ Թուրքիայի նախագահների եւս մեկ հանդիպում: Այն կարող էր չծրագրվել, մանավանդ Էրդողանը երեւի Պուտինի հետ քննարկումների կարիք չէր ունենա, եթե ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերություններում գերիշխող չլիներ անորոշությունը: Ավելին, վստահություն ներշնչող տեղեկություններ կան, որ ամերիկյան զինված ուժերը պարեկություն են իրականացնում թուրք-սիրիական սահմանի որոշ հատվածներում, որպեսզի կանխեն թուրքական բանակի եւ Սիրիայի քուրդ ինքնապաշտպանական խմբերի միջեւ բախումները:

Այս ձեւակերպումն, ինչ խոսք, հույժ դիվանագիտական է: Գործնականում խոսքը վերաբերում է նրան, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ ԱՄՆ-ը դաշինքի մյուս անդամ Թուրքիայի եւ վերջինիս կողմից ահաբեկչական ճանաչված քրդական ուժերի միջեւ ստեղծում է բուֆերային գոտի, որպեսզի Թուրքիան ձեռնպահ մնա սիրիական քրդերի դեմ պատժիչ գործողություններից: Ու թեեւ Էրդողանը քրդերին սպառնում է, թե կարող է նրանց հարվածել ցանկացած տեղում եւ պահի, իրականում Թուրքիան դեռեւս փորձում է դիվանագիտական ճանապարհով հարցերը կարգավորել, ապա նոր անցնել քրդերի դեմ լայնածավալ գործողությունների:

Երբ ԱՄՆ-ը հրթիռակոծեց Սիրիայի կառավարական ուժերի օդանավակայանը, Էրդողանը շտապեց միանշանակ աջակցություն հայտնել եւ նույնիսկ հորդորեց Վաշինգտոնին, որ ձեռնամուխ լինի Ասադին անհապաղ հեռացնելու գործողության եւ հայտնվեց անհարմար վիճակում: ԱՄՆ-ը նրա նախաձեռնությունը չպաշտպանեց, իսկ Ռուսաստանի արձագանքը հասկանալիորեն կոշտ էր: Այնուհետեւ Էրդողանն իրեն երկրորդ ինքնագործունեությունը թույլ տվեցՙ յուրովի հրապարակայնացնելով Ռուսաստանի նախագահի հետ հեռախոսազրույցի որոշ դրվագներ: Միջադեպն այնքան էր արտառոց, որ Կրեմլի մամուլի ծառայությունը հարկ համարեց հանդես գալ պաշտոնական պարզաբանություններով եւ փաստացի հերքեց Թուրքիայի նախագահին:

Երկու երկրների նախագահների հանդիպման համար սա այնքան էլ պատշաճ ֆոն չէ, բայց իրավիճակն այնպիսին է, որ Թուրքիան եւ Ռուսաստանը հայտնվել են ԱՄՆ-ի եւ միմյանց միջեւ: Եւ որովհետեւ Վաշինգտոնը չի շտապում հանդիպման գնալ ոչ Թուրքիայի, ոչ Ռուսաստանի նախագահի հետ, թեեւ Թրամփը ցանկություն է հայտնել բանակցել անգամ Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդի հետ, բնական է, որ Էրդողանը եւ Պուտինը պետք է մի կողմ թողնեին վերջին օրերի տհաճությունները եւ փորձեին եւս մեկ անգամ հասկանալ իրար:

Խոսքը հատկապես Սիրիայի հարցում դիրքորոշումների մասին է: Թուրքիայի դեպքում եթե ոչ ամեն ինչ, ապա հիմնական ցանկությունները, կարծես, պարզ են: Էրդողանի համար, ըստ երեւույթին, որեւիցե կարգավորում ձեռնտու է, եթե այն չի հանգեցնի Թուրքիայի հետ սահմանին քրդական ինքնավարության հռչակմանը: Մեկնաբանների մեծ մասը գտնում է, որ Թուրքիայում սահմանադրական փոփոխությունները մի նպատակ են հետապնդումՙ ուժեղ կենտրոնադիր իշխանություն հաստատելու ճանապարհով պահպանել երկրի միասնականությունը: Սիրիայում քրդական ինքնավարության ստեղծումը կարող է նախադեպ դառնալ, որպեսզի Թուրքիայի հարավ-արեւելյան քրդաբնակ շրջանները նույնպես ձգտեն անջատման:

Իր համար ճակատագրական այս հարցում Թուրքիային չի հաջողվում կայուն երաշխիքներ ստանալ ո՛չ ԱՄՆ-ից, ո՛չ Եվրոմիությունից: Ավելի վաղ միջազգային մամուլում տեսակետ էր շրջանառվել, որ Սիրիայում «Եփրատի վահան» գործողություն իրականացնելիս Թուրքիան ստացել է Ռուսաստանի համաձայնությունը: Կա՞ այդպիսի պայմանավորվածությունՙ ոչ ոք վստահաբար հաստատել կամ հերքել չի կարող: Փաստն այն է, որ Ռուսաստանը Սիրիայում Թուրքիայի ռազմական ներկայության դեմ ոչինչ չի հայտարարել: Իհարկե, պաշտոնապես Թուրքիայի այդ ծրագիրը չի դատապարտել նաեւ ԱՄՆ-ը: Բայց Վաշինգտոնն այսօր քրդերին անվանում է Մերձավոր Արեւելքում հակաահաբեկչական պայքարի դաշնակից եւ նրանց ցուցաբերում է ռազմաքաղաքական օժանդակություն:

Սոչիի հանդիպմանն Ռուսաստանի նախագահը թափանցիկ ակնարկել է, որ կա երկկողմ հարաբերություններն ամբողջ ծավալով վերականգնելու հնարավորություն: Դա Թուրքիային արված առաջարկություն է: Բանն այն է, սակայն, որ զուգահեռաբար ընթանում է ռուս-ամերիկյան ու թուրք-ամերիկյան երկխոսություն: Կողմերը նախապատրաստվում են G20-ի մակարդակով բանակցությունների:Ըստ նախնական տեղեկությունների, այդ շրջանակներում սպասվում է ԱՄՆ-ի եւ Ռուսաստանի նախագահների առաջին հանդիպումը: Բացառված չէ, որ նույն ձեւով նախապատրաստվում է նաեւ Էրդողանի եւ Թրամփի հանդիպումը:

Այս սպասողական իրավիճակում, ամենայն հավանականությամբ, Ռուսաստանը եւ Թուրքիան որեւէ արմատական քայլի չեն կարող գնալ: Տպավորությունն այն է, որ թե՛ Էրդողանը, թե՛ Պուտինը մտավախություն ունեն, որ դիմացի կողմը Թրամփի հետ կարող է գալ սկզբունքային համաձայնության: Ըստ ամենայնի, անհավանական չէ, որ իր հերթին Վաշինգտոնն էլ փորձում է Թուրքիայի «հավատարմությունը»ՙ նրան մղելով Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների: Թեեւ, իհարկե, այստեղ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի կշիռները տարբեր են:

Ավելի տեսանելի է թվում Վաշինգտոն-Մոսկվա մեծ պայմանավորվածության հեռանկարը: Այդ դեպքում Թուրքիան ստիպված կլինի բավարարվել այն դերակատարությամբ, որ նրա համար կսահմանեն ՆԱՏՕ-ում: Եթե, իհարկե, Էրդողանը մինչեւ վերջ «չխելագարվի» եւ չդնի դաշինքից հեռանալու հարց, ինչը խիստ անհավանական է: Որովհետեւ դա Մերձավոր Արեւելքը վերջնականապես կդարձնի դժոխք:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 05-05-2017

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ