RSS | WAP | FACEBOOK | PDF | PDF-Culture
ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ
ԲԱԺԱՆՈՐԴԱԳՐՎԵՔ «ԱԶԳ»ԻՆ
ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ "ԱԶԳ-ՄՇԱԿՈՒՅԹ" ՀԱՎԵԼՎԱԾԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՀԱՄԱՐԸ
#015, 2018-04-20 > #016, 2018-04-27 > #017, 2018-05-04 > #018, 2018-05-11 > #019, 2018-05-18

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 04-05-2018



ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆ

Տեղադրվել է` 2018-05-04 01:40:15 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 2434, Տպվել է` 285, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԱՄՆ-Ը ԵՎ ԻՍՐԱՅԵԼԸ ՁԵՌՆԱՐԿԵԼ ԵՆ ՀԱԿԱԻՐԱՆԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ՆՈՐ ՍՑԵՆԱՐ

Պ.Ք.

Իսրայելական օդուժի եւս մեկ հարձակում Սիրիայի վրա

Իսրայելի պաշտպանության նախարար Ավիգդոր Լիբերմանը ապրիլի 25-ին ԱՄՆ-ում իր պաշտոնակից Ջեյմս Մեթիսի հետ քննարկել է ամերիկա-իսրայելական ռազմական համագործակցության, Սիրիայի հակամարտության եւ Իրանի հետ կապված հարցեր: Լիբերմանը հանդիպում է ունեցել նաեւ ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության գծով խորհրդական Ջոն Բոլտոնի հետՙ քննարկելով երկկողմ ռազմատեխնիկական համագործակցության, Մերձավոր Արեւելքում Իրանի ծավալողականության հետ կապված հարցերՙ կարեւորելով Սիրիայի իրադրությունը:

Այսինքն, հակաիրանական կոալիցիայի գծով մերձավորագույն դաշնակիցները սկսել են Մերձավոր Արեւելքում համատեղ գործողությունների փոխհամաձայնեցման գործընթաց: Եվ քանի որ նախատեսվում է ապագայում Սիրիայից ամերիկյան զորքերի դուրսբերում, ապա արդեն կարելի է մոդելավորել Իրանի հավանական ներքաշումը տարածաշրջանում ռազմական գործողությունների մեջ, ինչը հնարավոր կդարձնի ԱՄՆ-ի հարձակումն Իրանի վրա:

Եմենում հուսիտական շարժման առաջնորդներից մեկի սպանությունը, ինչպես նաեւ Պակիստանյից Իրան զինված ելուզակախմբի թափանցման փորձը ցույց են տալիս, որ հակաիրանական հարձակումը կարող է զանգվածային բնույթ ստանալ: Չի բացառվում, որ ամերիկացիները Իրանի վրա հարձակման փորձեր ձեռնարկեն հարեւան երկրներից եւ նույնիսկ ԱՊՀ տարածքից:

Համենայն դեպս այն լուրերը, թե Ղազախստանը մտադիր է ամերիկացիներին տրամադրել իր կասպյան երկու նավահանգիստների ջրատարածքը, ինչպես նաեւ վերջերս պատահած միջադեպը, երբ Թուրքմենիան սպանեց իրանցի երկու ձկնորսների, լավատեսություն չեն ներշնչում: Բուն Իրանում Ադրբեջանը վաղուց ընկալվում է որպես ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի հենակետ: Թեհրանում ավելի լավ կարծիք չունեն նաեւ Վրաստանի մասին, որտեղ Սաակաշվիլու օրոք համաձայնել էին կատարել ամերիկացիների աշխարհաքաղաքական պատվերները:

Այս առումով սկսում է ուրվագծվել մի հետաքրքրական պատկեր: Արդեն սկսված է արաբական կոալիցիոն կորպուսի կազմավորումը, համենայն դեպսՙ Սիրիայի համար: Ըստ որում, ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը իրենց արաբ խամաճիկներին ակնհայտորեն շտապեցնում են: Ինչպես նշում է «Ռեգնում» գործակալությունը, կարելի է ենթադրել, որ արաբական օկուպացիոն կորպուսի հարձակման դեպքում Թուրքիան թիկունքից հարվածելու առիթը բաց չի թողնի, ըստ որումՙ ոչ միայն Ռուսաստանին, այլեւ Իրանին:

Սակարկությունը տեղի է ունենում մասնավորապես Քաթարի վրա ճնշում գործադրելու միջոցով, քանի որ այդ երկիրը ժամանակին ֆինանսավորել է Սիրիա ուղարկվող ահաբեկչական խմբերի: Սաուդյան Արաբիայի ԱԳՆ մամլո ծառայության հայտարարության համաձայն, Քաթարը պետք է վճարի Սիրիայում ամերիկյան զորքերի ներկայության դիմացՙ նախքան Քաթարի տարածքում գտնվող ամերիկյան ռազմակայանի միջոցով այդ երկրի պաշտպանությունից ԱՄՆ նախագահի հրաժարումը:

Արաբական օկուպացիոն կորպուսի ենթադրյալ կազմավորման դեպքում Սիրիայում դեսանտ իջեցնելը անհնար կլինի, Իրաքի տարածքի օգտագործումըՙ նույնպես: Ներխուժման հնարավոր ուղիներն են 1. Սիրիայի հյուսիսում Թուրքիայի հովանավորության տակ գտնվող ապառազմականացման գոտիները, ինչպես նաեւ օկուպացված Աֆրինի շրջանը, որտեղից կարելի է հասնել Հյուսիսային Սիրիայում տեղակայված ամերիկյան ռազմակայաններ, 2. Երկրորդ ուղին անցումն է Հորդանան, այնտեղից էլՙ Սիրիայի հարավում գտնվող անգլո-ամերիկա-հորդանանյան ռազմակայաններ: Սակայն սուննի արաբները ուր էլ ներխուժեն, Սիրիայում նրանք ծանր պարտություն կկրեն որեւիցե հակառակորդի դեմ կռվելու դեպքում: Հյուսիսում դրանք շիաներն են, ալավիները եւ դրուզնեը, ինչպես նաեւ քրիստոնյա աշխարհազորը, չխոսելով արդեն սիրիական կանոնավոր բանակի մասին:

Ըստ էության տեղի կունենա այն, ինչի մասին Իսրայելում երազում են Սիրիայի ճգնաժամի հենց սկզբից. խոսքը շիաների, սուննիների եւ վահհաբականների հակամարտության մասին է: Բայց անկախ արաբական օկուպացիոն կոալիցիայի հարձակումից, կմիջամտի Իսրայելը, որը վաղուց խոսում է սիրիական Կունեյտրա եւ Սուվեյդա նահանգների օկուպացման մասին: Սիրիական բանակի եւ իրանական ուժերի պատասխանները ԱՄՆ-ի համար պատրվակ կդառնան Իրանի վրա հարձակվելու համար: Դա կարդարացվի նրանով, որ արդեն սկսել են սպանել իսրայելցիներին եւ հարձակվել Իսրայելի օկուպացված Գոլանի բարձունքների վրա:

Պատկերն ամբողջական չի լինի, եթե չնշենք, որ ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը ծրագրում են հարվածել եթե ոչ Սիրիայում գտվող ռուսաստանցի զինվորականներին, ապա գոնե Ռուսաստանին ստիպել հեռանալ Սիրիայից կամ սահմանափակել այնտեղ իր զինվորականների գործունեությունը: Ապրիլին Խմեյմիմի ռուսական ռազմակայանը չեզոքացրեց մարտալիցքեր պարունակող անօդաչու սարքեր, իսկ Սիրիային հ-300 հակաօդային համակարգեր մատակարարելու Մոսկվայի որոշմանը ի պատասխանՙ Իսրայելը հայտարարեց, թե ինքը կոչնչացնի դրանք:

Ապրիլի լույս 30-ի գիշերը իսրայելական օդուժը մի շարք ռմբահարվածներ եւ հրթիռահարվածներ է հասցրել Սիրիայի տարածքինՙ թիրախ դարձնելով Համայի եւ Հալեպի մերձակա տարածքները: Ամերիկյան New York Times թերթը հաղորդեց, որ օդուժի հարվածներից սպանվել է առնվազն 16 մարդ, այդ թվում իրանցի 11 զինվորական խորհրդատուներ: Սիրիական ընդդիմությունը հաղորդեց նույնիսկ 38 սպանվածների եւ 57 վիրավորների մասին: Սակայն իրանական Tasnim պետական լրատվական գործակալությունը հերքեց իրանցի զինվորականների սպանվելու լուրը:

Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադը հայտարարեց, որ թշնամական ուժերը անուղղակի ագրեսիայից անցել են ուղղակի հարձակումների: Ասադի խոսքերովՙ յուրաքանչյուր ուխտադրուժ հարված հաջորդում է Սիրիայի հակամարտությանն առնչվող դիվանագիտական հաջող քայլերին:

Մասնավորապես, Համային եւ Հալեպին հարվածներ հասցվեցին այն բանից հետո, երբ սիրիական բանակն ազատագրեց Դամասկոսից ոչ հեռու գտնվող պաղեստինցիների Ալ-Յարմուկ ճամբարը: Վերջին երեք տարիներին ճամբարը «Իսլամական պետության» գրոհայինների ձեռքին էր, որոնք պարբերաբար հարվածներ էին հասցնում Դամասկոսի բնակելի թաղամասերին:

Հատկանշական է, որ սիրիական օբյեկտներին վերոնշյալ հարվածը հասցվեց այն բանից հետո, երբ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նաթանյահուն հանդիպեց ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի հետ եւ հեռախոսազրույց ունեցավ նախագահ Թրամփի հետ: Հանդիպումից հետո Պոմպեոն լրագրողներին հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ը մտահոգված է տարածաշրջանում Իրանի ազդեցության ուժեղացումից եւ Իսրայելին սպառնացող վտանգներից:

Սա նշանակում է, որ Թրամփի օրոք առավել իսրայելամետ դարձած ամերիկյան վերնախավը հավանություն է տվել Սիրիայի դեմ ուղղված իսրայելական օդուժի ձեռնարկած գրոհին: Սիրիական երկու ռազմակայաններին հասցված հարվածը միայն մոտեցնում է հերթական արաբա-իսրայելական պատերազմը, որի արդյունքը կարող է լինել միանգամայն անկանխատեսելի:

Անկանխատեսելիությունն է՛լ ավելի է մեծանում նրանով, որ մինչեւ մայիսի 12-ը նախագահ Դոնալդ Թրամփը պետք է վերջնական որոշում ընդունի Իրանի միջուկային հետազոտությունների հետ կապված վեցակողմ համաձայնագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալու վերաբերյալ: Գազայի հատվածում այս օրերին շարունակում են պաղեստինցիների հակաիսրայելական ելույթները:

Իրանը, իր հերթին, պատրաստ է Իսրայելից վրեժ լուծել Սիրիայում Ձ4 ռազմակայանի վրա նրա կատարած հարձակման համար, որի հետեւանքով սպանվեց իրանցի յոթ զինծառայող: Նաթանյահուն Իրանին մեղադրում է ստախոսության եւ այն բանի մեջ, որ այնտեղ շարունակում են միջուկային զենքի ստեղծման աշխատանքները: Նաթանյահուի հայտարարություններից հետո նրա հետ հեռախոսազրույց ունենցած ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Իսրայելին նախազգուշացրել է, որ պետք չէ դիմել չմտածված գործողություների:

Իսրայելի արդարադատության նախարար Աելեդ Շաքեդը հայտարարել է, թե Իրանը Սիրիան հենակետ է դարձնումՙ այնտեղից Իսրայելին սպառնալու համար: «Իրանը Իրաքով եւ Սիրիայով շիաների տարածք է ստեղծում մինչեւ Լիբանան, եւ Իսրայելը անտարբեր չի դիտի, թե Իրանն ինչպես է գրավում Սիրիան: Միջազգային ընկերակցությունը նույնպես պետք է դիմակայի դրան»:

Շաքեդն առաջարկել է լրացումներ կատարել Իրանի միջուկային ծրագրին վերաբերող վեցակողմ համաձայնագրումՙ նկատի ունենալով Մերձավոր Արեւելքում Իրանի ազդեցության ուժեղացումը եւ այդ երկրի համագործակցությունը միջազգային ահաբեկչական կազմակերպությունների հետ: Հակառակ դեպքում Իսրայելը կկանգնի Թրամփի կողքին, ով ուզում է լուծարել համաձայնագիրը:

Սիրիայի դեմ ծրագրված ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի հարձակումը այդ երկրի հակամարտության դիվանագիտական կարգավորման հնարավորություններ, փաստորեն, չի թողնում:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #17, 04-05-2018

AZG Daily #34, 14-09-2018

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 100-րդ ՏԱՐԵԼԻՑ

Armenian Genocide

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ ՆՈՐ ՀԵՌԱԽՈՍԱՀԱՄԱՐՆԵՐՆ ԵՆ

ԱԶԴԱԳԻՐ