RSS | FACEBOOK | NLA
ԼՐԱՀՈՍ | ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ


«ԱԶԳ» ՇԱԲԱԹԱԹԵՐԹԻ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ. Սիրելի «ԱԶԳ»ականներ, այս օրերի համար ոչ անսպասելի հանգամանքների պատճառով, «ԱԶԳ» շաբաթաթերթի հունիսի 5-ի համարի նյութերը հրապարակվում են վաղը՝ 6 հունիսի առավոտից սովորական՝ azg.am ԼՐԱՀՈՍ հպման տակ, եւ, միաժամանակ, azgonline.am մեր կայքէջերում։ Գումարած թերթում լույս տեսած նյութերի հրապարակվում են նաեւ այլ հոդվածներ ու մեկ հարցազրույց, որոնք տեղի սղության պատճառով դուրս են մնացել թերթի էջերից։ Ապավինում ենք ընթերցողների ներողամտությանը՝ կամքից անկախ պատճառներով պատահած ուշացման համար։ Խմբագրություն

ԼՐԱՀՈՍ    |    «ԱԶԳ»-Ի ՎԵՐՋԻՆ ՀԱՄԱՐԸ
#032, 2018-08-31 > #033, 2018-09-07 > #034, 2018-09-14 > #035, 2018-09-21 > #036, 2018-09-28

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #34, 14-09-2018



Տեղադրվել է` 2018-09-16 18:33:09 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 3474, Տպվել է` 525, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԻՆՉՈ՞Ւ Է ՊՈՒՏԻՆԸ ՄԵԿՆՈՒՄ ԲԱՔՈՒ

Անդրկովկասում սպասվում են մեծ փոփոխություններ

ՌԴ Պետդումայի ԱՊՀ հարցերով կոմիտեի ղեկավար Լեոնիդ Կալաշնիկովը օրերս հայտարարեց, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սեպտեմբերի 25-ին կայցելի Բաքու: Այդ տեղեկությունը հաստատեց ՌԴ նախագահի միջազգային գործերի գծով օգնական Յուրի Ուշակովը :

Սեպտեմբերի 1-ին Վլադիմիր Պուտինը Սոչիում արդեն հանդիպում էր ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հետ: Կողմերը ստորագրել էին տնտեսական եւ քաղաքական բնույթի 17 փաստաթուղթ, ընդունել էին հուշագիր «ճանապարհային քարտեզների» գաղափարների վերաբերյալ, որը կազմում է մինչեւ 2024 թվականն ընդգրկող համատեղ գործողությունների գլխավոր ուղղությունների ծրագիրը: Քննարկվել էին ինչպես երկկողմ հարաբերություններին, այնպես էլ միջազգային իրադրությանն առնչվող հարցեր: Այդուհանդերձ, Բաքվում երկու նախագահները պետք է լրամշակեն այն հարցերը, որոնց շուրջ կողմերը համաձայնության էին հասել կամ չէին հասել Սոչիի հանդիպման ժամանակ: Կալաշնիկովը չի մասնավորեցրել, թե կոնկրետ ինչ հարցերի մասին է խոսքը: Տվյալ հարցերի գոյությունը վկայում է ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների ինտենսիվության մասին, որոնք ընդգրկում են ռազմատեխնիկական համագործակցությունը, էներգետիկան, եւ, ինչը շատ հավանական է, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը:

Ճշմարտությունն այն է, որ Մոսկվա-Բաքու հարաբերությունները զարգանում են առանց բարդությունների. ակտիվորեն զարգանում է տնտեսական համագործակցությունը, երկկողմ ապրանքաշրջանառության ծավալը հասել է 2,5 մլրդ դոլարի, ինչը կրկնակի գերազանցում է Վրաստանի, Հայաստանի եւ Իրանի հետ միասին վերցրած Ռուսաստանի առեւտրի ապրանքաշրջանառությանը: Զարգանում է երկկողմ համագործակցությունը ռազմատեխնիկական եւ այլ ոլորտներում:

Վերջերս Մերձկասպյան տարածաշրջանի հինգ երկրները ստորագրեցին Կասպյան միջազգագիրը, որը ինչպես Մերձկասպյան պետությունների, այնպես էլ մասնավորապես Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի դիվանագետների համատեղ աշխատանքի արդյունքն է: Հնարավոր է նաեւ իրականացնել հյուսիս-հարավ տրանսպորտային միջանցքի ստեղծումը, եթե հաջողվի պահպանել քաղաքական կայունությունը ինչպես բուն Իրանում, այնպես էլ նրա շուրջը: Դա ուղղակիորեն առնչվում է Բաքվին, որը իրադարձությունների բացասական զարգացման դեպքում կարող է հայտնվել աշխարհաքաղաքական մեծ վտանգների դեմ-հանդիման:

Պատահական չէ, որ Ալիեւի Սոչի կատարած այցի նախօրեին ադրբեջանական լրատվամիջոցներում լայն բանավեճ սկսվեց ՀԱՊԿ-ին Ադրբեջանի հնարավոր անդամակցության շուրջ: Եվ սա այն դեպքում, երբ Բաքուն պայմանագրային ռազմական հարաբերություններ ունի Անկարայի հետ, թեեւ նրան չի հաջողվում որպես միջնորդ հանդես գալ Ռուսաստան-Թուրքիա դաշինքում, որի անդամները հանդես են գալիս որպես ինքնաբավ կողմեր:

Սակայն Մերձավոր Արեւելքում իրավիճակն արագորեն փոխվում է, եւ Ադրբեջանի առջեւ ծառանում է ինչպես Իրանի, այնպես էլ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բնույթի փոփոխման հարցը: Ինչ վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը, Տարասովի կարծիքով Մոսկվան տվյալ դեպքում չի խաղարկի երեւանյան խաղաքարտը եւ շեշտը կդնի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների գործունեության վրա: Այլ բան է, եթե այս ուղղությամբ Մոսկվան տվյալ ուղղությամբ սկսի խթանել Բաքվի քայլերը, որպեսզի ընդլայնի հակամարտության կարգավորման մասնակիցների կազմը Ստեփանակերտի ներգրավման միջոցով:

Այս տարի լրացավ Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի Բարեկամության եւ ռազմավարական գործընկերության հռչակագրի ստորագրման տասը տարին: Դա փաստորեն դարձավ 1997 թ. ստորագրված երկկողմ պայմանագրի շարունակությունը: Սոչիում երկու նախագահների ընդունած համատեղ հայտարարության մեջ հաստատվեց հիշյալ պայմանագրերի հիման վրա համագործակցությունը խորացնելու պատրաստակամությունը: Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը անկասկած Անդրկովկասում մնում են կարեւոր գործընկերներ:

Լուրջ բարդություններ կան նաեւ տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի կառուցման գործումՙ նկատի ունենալով ընդհանուր առմամբ Մերձավոր Արեւելքում եւ մասնավորապես Սիրիայում ու Իրանում տեղի ունեցող գործընթացները: Ամենքը հասկանում են, որ Իրանի կացության ամեն մի ապակայունացում կարող է լուրջ հետեւանքներ ունենալ Ադրբեջանի եւ ամբողջ Անդրկովկասի վրա: Այլ բան է, եթե Բաքուն ձգտի նվազագույնի հասցնել տարածաշրջանում նկատվող բացասական գործընթացները, դառնա զարգացման իրական հենակետ:

Վերջապես, չի կարելի աշխարհաքաղաքական լայն համատեքստում անտեսել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը: Այդ պատճառով ռուս-ադրբեջանական ակտիվ երկխոսությունը, հյուսիսում «թեժ կետ» չունենալու Իրանի ցանկությունը զսպիչ գործոններ են դառնում այդ ուղղությամբ վտանգավոր զարգացումներ թույլ չտալու համար: Սպասվում է, որ մինչեւ տարեվերջ Ռուսաստանում տեղի կունենա Ռուսաստանի, Իրանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների գագաթաժողով, որտեղ շատ բաներ կարող են հստակեցվել, նշում է «Ռեգնում» գործակալությունը:

Աչքի է զարնում եւս մեկ կարեւոր առանձնահատկություն: Ռուս-ադրբեջանական երկխոսության աշխուժացման պայմաններում, որը զարգանում է առեւտրատնտեսական եւ այլ համատեղ նախագծերի շուրջ, Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության մեջ նկատվում է Անդրկովկասի ուղղությամբ սեփական հնարավորությունների սպառում: Պատճառն ակնհայտ է. Անկարան ինքը սահմանների երկայնքով բախվում է երկրի տարածքային ամբողջականությանը սպառնացող մի ամբողջ շարք աշխարհաքաղաքական խնդիրների եւ զգում է Ռուսաստանի աջակցության կարիքը: Ուստի Մոսկվա-Բաքու ակտիվ երկխոսությունը Անկարայում առայժմ չի ընկալվում որպես Ադրբեջանում Թուրքիայի ազդեցության թուլացմանն ուղղված գործողություն: Միեւնույն ժամանակ Անկարան մեծ ուշադրությամբ հետեւում է իրադարձությունների զարգացմանը:

Հայտնի է դարձել, որ Պուտինի ադրբեջանական այցի նախօրեին Բաքվում կլինի նախագահ Էրդողանը, որպեսզի մասնակցի Նուրի փաշայի գլխավորած Կովկասյան բանակի կողմից Բաքվի ազատագրման 100 ամյակին նվիրված միջոցառումներին: Թուրքիայի նախագահը վերջին անգամ Ադրբեջան այցելել էր այս տարվա հուլիսին: Սիրիայի հարցում Ռուսաստանի եւ Իրանի հետ դաշն կնքած Անկարան այս ու այն կողմ է նետվում Իդլիբի խնդիրը լուծելու համար:

Թեհրանում սեպտեմբերի 7-ին Իրանի, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի ղեկավարների հանդիպման ժամանակ Էրդողանը պահանջեց զինադադար հաստատել Սիրիայի այդ նահանգում: Իսկ հետո նա հայտարարեց, որ մտադիր է եւս մեկ անգամ հանդիպել Վլադիմիր Պուտինի հետ, իսկ այժմ հանդես է գալիս Իդլիբի ռազմական գործողությանը միանալու ԱՄՆ-ի գլխավորած կոալիցիային ուղղված կոչերով: Դա փոխզիջումների ձախողման խաղ է, միանգամից մի քանի աշխարհաքաղաքական հարթակներում գոյություն ունեցող բարդությունների ցուցադրություն:

Հեռանկարային առումով մեծ է այն բանի հավանականությունը, որ ադրբեջանական ուղղությամբ տարածաշրջանում Իրանի մրցակից Թուրքիայի շահերը կարող են փորձաքար դառնալ Անկարա-Թեհրան փոխհարաբերություններում: Մոսկվան եւ Բաքուն դա լավ տեսնում են եւ հիանալի հասկանում: Ահա թե ինչու երկարաժամկետ համագործակցությանն ուղղված նրանց փոխադարձ քայլերը կարող են ունենալ շատ կարեւոր նշանակություն: Անշուշտ տվյալ դեպքում չպետք է մոռանալ տարածաշրջանում Ռուսաստանի գլխավոր դաշնակից Հայաստանի շահերը:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #34, 14-09-2018

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ