RSS | FACEBOOK | ISSUU | NLA
ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ
ՄԵՐ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ

«ԱԶԳ»ի խմբագրությունը ողջունում է իր բոլոր ընթերցողներին՝ Հայաստանում, թե Սփյուռքում։ Եվ երկու շաբաթ տեւած պարապուրդից հետո հայտնում, որ մեր թերթը անցնում է բացառապես համացանցային տիրույթ՝ առցանց (on-line) ռեժիմի, ներկա դժվարին օրերին կրկին լինելու իր ընթերցողների հետ՝ տեղական, տարածաշրջանային ու համաշխարհային լրատվությամբ, քաղաքական, սոցիալական ու մշակութային նորություններով, կարծիքների ու տեսակետների մատուցմամբ։ Մեր թղթակիցները ոչ միայն Հայաստանից, այլեւ Մոսկվայից, Գերմանիայից, Չեխիայից, Բելգիայից, Լիբանանից, Միացյալ Նահանգներից, Կանադայից եւ այլ վայրերից տեղյակ կպահեն ձեզ կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքների, դրա դեմ պայքարի միջոցների ու կերպերի մասին։ Հետեւեք www.azg.am կայք-էջին, մեր լուրերին, մեր տարաբնույթ նյութերին, գրեք մեզ։
#040, 2018-10-26 > #041, 2018-11-02 > #042, 2018-11-09 > #043, 2018-11-16 > #044, 2018-11-23

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #42, 09-11-2018



ՀԱՅԱՑՔ

Տեղադրվել է` 2018-11-24 03:27:04 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 711, Տպվել է` 21, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԲՈԼԹՈՆԻ ԴՂՐԴՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿՈՎԿԱՍՈՒՄ

ԵՐՎԱՆԴ ԱԶԱՏՅԱՆ, Դետրոյթ, ԱՄՆ

Մ. Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը վերջերս այցելեց Մոսկվա եւ Կովկաս: Ռուսաստանի պաշտոնական այրերի եւ մասնավորապես նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպումներում նա անսովոր զսպվածություն դրսեւորեց, այն աստիճան, որ MSNBC-ի հաղորդավար Ռեյչլ Մեդոուն իր ծրագրում ծաղրուծանակի ենթարկեց նրան: Բայց հենց ժամանեց Կովկաս, վերագտավ իրեն բնորոշ կոշտ, ինքնավստահ ու ռազմատենչ դիմագիծը: Նրա առաքելությունը հստակ էր բոլորին, բայց քողարկված էր իբր խաղաղություն եւ կայունություն հաստատելու նպատակով էր այցելում տարածաշրջան: Նրա խոսքերն ու գործողություններն, այնուամենայնիվ, կասկած չէին թողնում, որ նա եկել էր քաղաքական պառակտում առաջացնելու:

Նրա առաքելությունը երկսայր էր. առավել մեկուսացնել Ռուսաստանին եւ իր իսկ բնորոշմամբՙ «սեղմել», ծանր դրության մատնել Իրանին, կարծես միայն ամերիկյան միջամտությունն էր պակասում է՛լ ավելի թեժացնելու համար իրավիճակը կովկասյան տարածաշրջանում:

Իր ուղեւորության ընթացքում Բոլթոնն այցելեց Վրաստան, Հայաստան եւ Ադրբեջան, յուրաքանչյուր երկրում փորձելով է՛լ ավելի ընդգծել իր պառակտիչ առաքելության տարրերը:

Վրաստանում նա կրկնեց, որ ՆԱՏՕ-ում անդամակցելու այդ երկրի հարցը դեռեւս քննարկման ընթացքում է, որովհետեւ կապված է Ռուսաստանին մեկուսացնելու գլխավոր հարցի հետ: Ի դեպ, նման քաղաքականությունը հակասում է ԱՄՆ նախագահ Ռեյգանի եւ Խորհդային Միության գլխավոր քարտուղար Գորբաչովի միջեւ կնքված համաձայնությանը, որտեղ նշված էր, որ ՆԱՏՕ-ն այլեւս սպառնալիքներ չի առաջացնի Ռուսաստանի սահմաններում, քանի ցուրտ պատերազմը մեղմացել էր:

Իրականում, ենթադրվում էր, որ սառը պատերազմի ավարտով, ՆԱՏՕ-ն, որպես կառույց, դառնում է հնացած, ժամանակավրեպ, ինչպես Վարշավայի Ուխտը: Բայց հենց Խորհրդային Միությունը խորտակվեց, եւ Մոսկվան կորցրեց իր երբեմնի հզորությունը, երկու գերպետությունների միջեւ ստորագրված համաձայնությունը կորցրեց իր ուժը, եւ ՆԱՏՕ-ն դարձյալ սկսեց սպառազինվել մի նոր սառը պատերազմ մղելու նպատակադրությամբ:

Բացի Ռուսաստանի սահմանները օղակելուց, կառույցը մտադիր է եվրոպական երկրներին վերցնելու իր հսկողության տակ: Չնայած Ռուսաստանն արդեն իսկ վերածվել է երկրորդ կարգի մի երկրի, նրա դեմ սպառնալիքը դեռեւս շարունակվում էՙ արդարացնելու համար ՆԱՏՕ-ի վերազինումն ու ընդարձակումը:

Բոլթոնը մանրակրկիտ հաշվարկել էր իր հայտարարությունները: Վրաստանին ու Ադրբեջանին նա դասեց ռազմավարական դաշնակիցների շարքում, մինչ Հայաստանին համարեց առաջնային հետաքրքրությունների երկիր: Այդ բնութագրումներով նա փաստորեն վարձահատույց էր լինում նախ Վրաստանինՙ պաշտպանելու համար Ռուսաստանին մեկուսացնելու ամերիկյան քաղաքականությունը, եւ երկրորդ Ադրբեջանինՙ պաշտպանելու համար Աֆղանստանում Ամերիկայի ռազմական նկրտումները եւ Իսրայելի հետ գործընկերությունը:

Հայաստանը նպաստավոր գործողություններով աչքի չէր ընկել, որ արժանանար գովասանքի կամ վարձատրության: Նրան առաջարկվեց օժանդակել Մ. Նահանգների իրանյան քաղաքականությանը:

Բոլթոնը նաեւ անդրադարձավ ղարաբաղյան հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհով կարգավորելու հարցին: Որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրի, Մ. Նահանգները առաջ էր քաշելու երկու կողմերին գոհացնող կարգավորում: Հաշվի առնելով Հայաստանում իր առաքելությունն ավարտող դեսպան Ռիչարդ Միլզի սադրիչ հորդորները տարածքների միակողմանի հանձնման առնչությամբ. կարելի է եզրակացնել, որ Մ. Նահանգները ինչ-որ կասկածելի մի գործարք է նախատեսում իրականացնել: Չնայած Բոլթոնը մանրամասներ չբացահայտեց, սակայն Երեւանում ենթադրություններ սկսեցին հնչել, որ ղարաբաղյան կարգավորումը կարող է տեղի ունենալ ի գին տարածքային զիջումների: Հասարակ մարդիկ եւ նույնիսկ որոշ քաղաքագետներ հավատացած են, որ առնվազն նման բովանդակությամբ առաջարկ ներկայացվել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ առանձնազրույցի ընթացքում: Բոլթոնը հազիվ էր հեռացել Երեւանից, երբ Հայաստանի նախկին պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը Փաշինյանի արտաքին քաղաքականությունը բնութագրեց «աղետալի»:

Կոնգրեսի ընդունած «Ազատության պաշտանության» օրենքի երկարամյա 907 հոդվածի (որն արգելում էր ամերիկյան զենք վաճառել Ադրբեջանին) վերանայմանն ուղղված Թրամփի կառավարության առաջիկա որոշմանն անդրադառնալով, Բոլթոնը կարծես ռումբ պայթեցրեց: Բանն այն է, որ կոնգրեսի որոշումը շրջանցելու իրավունք ունի միայն նախագահը, եւ իրարհաջորդ նախագահները օգտվել են այդ իրավունքից: Այժմ էլ Թրամփը մտածում է չեղարկել կոնգրեսի այդ որոշմնագիրը:

Ամերիկացի պատվիրակը է՛լ ավելի բարդացրեց խնդիրը, երբ Հայաստանին առաջարկեց ամերիկյան զենք գնել: Այդ առաջարկն էլ երկսայր էր. առաջինով փորձ էր արվում հավասարակշռություն մտցնել եւ դրանով արդարացնել Ադրբեջանին ամերիկյան զենք վաճառելը, իսկ երկրորդովՙ փակել Հայաստանի վրա ազդեցություն գործելու Ռուսաստանի գլխավոր աղբյուրը: Նա շատ լավ տեղյակ էր, որ Հայաստանը ի վիճակի չէ գնելու Ամերիկայից այդ զինատեսակները, պարզապես մի քանի պատճառներով, որոնցից մեկը դրանց աներեւակայելի բարձր գներն են: Հայաստանը Ռուսաստանից զենք գնում է արտոնյալ գներով, որովհետեւ ՀԱՊԿ-ի անդամ է: Իսկ Հայաստանում գտնվող ռուսական զինվորական բազան այդ զենքերի օգտագործման այսպես կոչված ծառայողական կենտրոնն է: Ամենակարեւորը սակայն այն է, որ զենքերի ձեռքբերումը Ռուսաստանից Մ. Նահանգներին փոխելու դեպքում Հայաստանը քաղաքական նշանակալի շրջադարձ է կատարելու, որը հղի է ծանրագույն հետեւանքներով:

Բոլթոնը չշրջանցեց նաեւ իրանական հարցը, որը դարձել է Վաշինգտոնի տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնաքարը: Նա արդեն քանիերորդ անգամ կրկնեց այն հանկերգը, որ Իրանը դարձել է «ահաբեկիչների կենտրոնական բանկը», որ նա խառնվում է Սիրիայի գործերին եւ հռետորական այլ խոսքերը, որոնք սովորական են դարձել: Հիշեցնենք, որ Սաուդյան Արաբիա առաքված ամերիկյան զենքը նույնպես, ի վերջո, հայտնվում է ահաբեկիչների ձեռքերում, որոնք Իրաքը, Լիբիան, Եմենը եւ Սիրիան արյունախառն ավերակների են վերածել:

Բոլթոնը գովաբանեց Փաշինյանին եւ նրա թավշյա հեղափոխությունը, ավելացնելով, որ այժմ նա ավելի մեծ լիազորություններով կարող էր իրականացնել իր քաղաքականությունը: Նրա խոսքերի մեջ նկատելի էր նուրբ ակնարկն այն մասին, թե Հայաստանը պետք է մասնակցի Իրանի դեմ ուղղված ամերիկյան պատժամիջոցներին, հաշվի առնելով, որ Իրան-Հայաստան սահմանը խստագույն ճնշումների է ենթարկվելու Մ. Նահանգների կողմից: Նա նաեւ առաջարկեց, որ Հայաստանը արտաքին աշխարհի հետ հարաբերակցի Վրաստանի տարածքով, քաջ գիտակցելով, որ Վրաստանը քանիցս ապացուցել է, որ վստահելի գործընկեր չէ եւ ընդհանրապես խոչընդոտում է Հայաստանի կապերն արտաքին աշխարհի հետ:

Այսպիսով Հայաստանի միակ երկու գործընկերները գտնվում են Վաշինգտոնի թշնամական դաշտում: Սառը պատերազմն ընդդեմ Ռուսաստանի սաստկանում է, մինչ թեժ պատերազմն ընդդեմ Իրանի ռադիոլոկացիոն տեսադաշտում է:

Բավական ժամանակ երկրի երեսից սրբելու սպառնալիքներից հետո, նախագահ Թրամփին հաջողվեց հակասությունները վերացնել Հյուսիսային Կորեայի հետ եւ ստիպել նրա առաջնորդին բանակցությունների սեղանի շուրջ նստել: Եթե նա նույն գործելաոճն է օգտագործում Իրանի հարցում, ապա հույս հայտնենք, որ ամեն ինչ բարեհաջող ավարտ է ունենալու: Այլապես աղետալի հետեւանքներն ինչպես տարածաշրջանում, այնպես էլ աշխարհում, անխուսափելի են լինելու:

Թարգմ. ՀԱԿՈԲ ԾՈՒԼԻԿՅԱՆԸ, (The Arm. Mirror-Spectator)

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #42, 09-11-2018

AZG Daily #12, 02-04-2020

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ