RSS | FACEBOOK | NLA
ԼՐԱՀՈՍ | ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ


«ԱԶԳ» ՇԱԲԱԹԱԹԵՐԹԻ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ. Սիրելի «ԱԶԳ»ականներ, այս օրերի համար ոչ անսպասելի հանգամանքների պատճառով, «ԱԶԳ» շաբաթաթերթի հունիսի 5-ի համարի նյութերը հրապարակվում են վաղը՝ 6 հունիսի առավոտից սովորական՝ azg.am ԼՐԱՀՈՍ հպման տակ, եւ, միաժամանակ, azgonline.am մեր կայքէջերում։ Գումարած թերթում լույս տեսած նյութերի հրապարակվում են նաեւ այլ հոդվածներ ու մեկ հարցազրույց, որոնք տեղի սղության պատճառով դուրս են մնացել թերթի էջերից։ Ապավինում ենք ընթերցողների ներողամտությանը՝ կամքից անկախ պատճառներով պատահած ուշացման համար։ Խմբագրություն

ԼՐԱՀՈՍ    |    «ԱԶԳ»-Ի ՎԵՐՋԻՆ ՀԱՄԱՐԸ


Տեղադրվել է` 2012-08-15 13:15:00 (GMT +04:00)

ԶՐՈՒՅՑ 84. ՄԻ ԿԱԹԻԼ ՄԵՂՐԸ

Էսպես հանգիստ, էսպես սիրով,

Մեղրից անուշ լավ խոսքերով

Մեղր են քաշում. մին էլ հանկարծ

Մի կաթիլ մեղր ծորում է ցած:

Հովհ. Թումանյան

Տեսնենք, թե ինչ է մեղրը, որի մի կաթիլի պատճառով պատերազմ սկսվեց երկու տերությունների միջեւ: Երեւի մեղուները շատ զարմանային, եթե կարդային Հ. Թումանյանի «Մի կաթիլ մեղրը»: Այնուամենայնիվ, տեսնենք, թե մեղր բառը ինչ ծագում ունի, հայերս էն գլխից մեղրասե՞ր ենք եղել, թե՞ ուրիշներից ենք փոխառել թե՛ մեղրը եւ թե՛ բառը:

Մեղր- ը բնիկ հայերեն բառ է եւ հանդես է գալիս երկու ձեւով.

1. Մեղր , որիցՙ մեղրախորիսխ, մեղրյալ, մեղրակ (ծաղկի տեսակ է), մեղրօղի եւ այլն:

2. Մեղ , որիցՙ մեղու, մեղվանոց, իշամեղու եւ այլն։

Հետաքրքիր է, որ «մեղր» նշանակող բառը հնդեվրոպական նախալեզվում ունեցել է երկու տարբերակ. mel եւ medhu : Առաջինը հատուկ է արեւմտյան լեզուներին, որոնց հետ է նաեւ հայերեն մեղր -ը, իսկ երկրորդը` արեւելյան լեզուներին (որոնց հետ է նաեւ ռուսերենը` мед ): Ի դեպ, ռուսերեն медведь «արջ» բառը ստուգաբանորեն նշանակում է «մեղր ուտող, համտեսող, մեղրակեր»: Կար հավատալիք, որ եթե մարդ տվյալ կենդանու անունը տա, ապա կվնասվի: Այդ պատճառով արջ ասելու փոխարեն ռուսներն ասել են մեղր ուտող, мишка եւ այլն: Այդպիսի մի նախապաշարմամբ էլ մեղու բառի փոխարեն ստեղծվել է մեղրաճանճ -ը: Մինչեւ հիմա էլ կան մարդիկ, որ օձ բառը չեն գործածում, խոսելիս օձ -ի փոխարեն տարբեր բառեր են ասում:

Ինչպես արդեն ասացինք, մեղու բառն առաջացել է մեղ(ր) արմատից ու մասնիկով, ինչպես` եղջերու : Քանի որ հնդեվրոպական նախալեզվում կար medhu-մեդու , սրանից ազդվելովՙ հայերենի մեղ(ր) -ը դարձել է մեղու : Մեղր -ը հայերենից փոխառել են թուրքերը մեղրիկ տանձ բառակապակցության մեջ: Հայերեն մեղրամոմ բառը բազմաթիվ ձեւափոխումներով կա հույների եւ թուրքերի մոտ:

Մեղուն այն հազվադեպ կենդանիներից է, որի եւ իր տվածի անվանումները նույն արմատից են գոյացել:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ