RSS | FACEBOOK | ISSUU | NLA
ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ
ԲԱԺԱՆՈՐԴԱԳՐՎԵՔ «ԱԶԳ»ԻՆ
#002, 2020-01-17 > #003, 2020-01-24 > #004, 2020-01-31 > #005, 2020-02-07 > #006, 2020-02-14

ԱԶԳ ՕՐԱԹԵՐԹ - ՄՇԱԿՈՒՅԹ #4, 31-01-2020



ԳՐՈՂՆԵՐ ՈՒ ԳՐՔԵՐ

Տեղադրվել է` 2020-01-30 20:33:44 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 462, Տպվել է` 0, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԿԱՐԵՆ ՍԱՄՈՒՆՋՅԱՆ. «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀՈԳՈՒ ԽՃԱՆԿԱՐՆ ԱՎԵԼԻ ՄԵԾ Է, ՔԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՆ ԻՆՔԸ»

Արծվի ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Կարեն Սամունջյանը բազմաշնորհ արվեստագետ է. ծնվել է 1967 թվականին, Թբիլիսիում, բնակվում է ԱՄՆ-ում: 1985-ին ընդունվել է Վրացական պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետության ֆակուլտետ: 1990-ին արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ: Հեղինակ է «Այգեպան» եւ «Ճաշակի գործ» գրքերի: Նրա պոեզիան տպագրվում է litprichal.ru եւ ռուս գրականության այլ կայքերում...

- Հարգելի Կարեն, սկզբում քո մասին իմացել եմ որպես բանաստեղծի, բայց պարզվեց, որ ներգրավված ես նաեւ դիզայնի, ճարտարապետական նախագծման, նկարչության եւ լուսանկարչության ոլորտներում:Ո՞ր մասնագիտությունն է քեզ առավել բնորոշ:

- Ճարտարապետական նախագծումն ու դիզայնը, չնայած կերպարվեստը նույնպես մասամբ իմ մասնագիտությունն է: Իմ գեղանկարների մեծ մասը վաճառվում է: Լուսանկարչությունը բացառապես կիրք է ու անհրաժեշտություն, երբ ճանապարհորդում եմ: Բջջային հեռախոսս իմ միակ լուսանկարչական խցիկն է... դա մասնագիտությունից մի փոքր հեռու է թվում... ճիշտ չէ՞:

- Ճիշտ է... Դու ծնվել ես Թբիլիսիում, հայկական հարուստ անցյալ ունեցող քաղաքում: Պատմի՛ր ընտանիքիդ ու Թբիլիսիիՙ քեզ տվածի մասին:

- Ես մեծացել եմ հայ-ռուսական ընտանիքում: Ծնողներսՙ Ռաֆայել Սամունջյանը եւ Լիլյա Սամունջյանը, ծնյալ Գավրինա, ծնվել են Թբիլիսիում: Հայրս սովորել է Վրաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայում: Պապսՙ Հակոբ Սամունջյանը, ծնվել է Ախալքալաքում: Սա ինձ դարձնում է երրորդ սերնդի հայ Վրաստանում:

Ես քաջատեղյակ եմ վրացական մշակույթին եւ վրացի ազգին որպես իմ սեփականն եմ ընդունում: Թբիլիսին ինձ շատ բան է տվել, բայց ամենակարեւորըՙ երախտագետ լինելու զգացում: Բոլոր փոքր բաները գնահատելը... վայելել մի կտոր հաց, մի բաժակ գինի... ընկերների հետ անցկացնել լավ ժամանակ ու միմյանց հետ բարի կամք փոխանակել... Կյանքի պարզ հաճույքները:

- Դու գրում ես ռուսերեն, որը քո մայրենի լեզուն է: Արդեն 30 տարի էՙ ապրում ես ԱՄՆ-ում ու գրում ես նաեւ անգլերեն: Ինչ-որ տեղ զբաղեցնո՞ւմ ես ժամանակակից ռուս եւ ամերիկյան պոեզիայում:

- Սահուն խոսում եմ երեք լեզվովՙ ռուսերեն, վրացերեն եւ անգլերեն: Դժբախտաբար, հայերեն շատ քիչ եմ հասկանում: Ռուսերենն իմ մայրենի լեզուն է, ու ինձ հետեւողներից շատերը ռուսախոսներ են: Հազարից ավելի բանաստեղծություն եմ գրել, կարծում եմ, բավականաչափ սերմեր եմ ցանել: Կարծում եմՙ այժմ մեզ միայն բերքահավաք է անհրաժեշտ: Հենց հիմա դժվար է ասել, թե կոնկրետ ի՛նչ տեղ կգրավի իմ պոեզիանՙ ընթերցողներիս սրտում լինելուց բացի: Սահմանը երկինքն է:

- Քեզ հետաքրքրում են կրոնական փիլիսոփայությունը, էզոթերիկ ուսմունքները եւ ժամանակի երեւույթը: Մեկ այլ առիթով ես կցանկանայի երկար զրուցել քեզ հետ հատկապես վերջինի մասին, բայց հիմա միայն մեկ հարց կտամ. նույնիսկ երեխաներն են արդեն դժգոհում, որ ժամանակն արագ է անցնում: Ունե՞ս որեւէ բացատրություն:

- Սա իմ սիրելի զրույցի թեմա՛ն է: Ես հավատում եմ, որ ժամանակը հակամարտություն է մեր հավերժական հոգու եւ ժամանակավոր եսի միջեւ: Մարդ ո՞ր տեսակետն է ընտրում ժամանակի դիտարկման համար: Չկա մի գործիք, որը կարելի է գործածել ժամանակը չափելու համար: Գոյություն ունեցող վայրկյանի խորությունը չափազանց մեծ է այն սահմանափակելու համար: Մահանալուց առաջ եղած վայրկյանը... ծնվելուց հետո եղած վայրկյանը... անհամեմատելի են:

- ԱՄՆ-ում ռուսալեզու հայերը սովորաբար կապ չունեն տեղի հայ համայնքի հետ: Իսկ դո՞ւ:

- Հյուսիսային Ջերսիի շրջակայքում քիչ հայկական եկեղեցիներ ունենք: Ես այդ մեծ համայնքի մաս եմ կազմել երիտասարդությանս տարիներին: Ինչպես Թբիլիսիում, այստեղ եւս հայերի հետ իմ հարաբերությունները շատ բարեկամական, բայց պատահական են:

- Քո գործունեության մեջ հայ մշակույթը որեւէ տեղ ունի՞:

- Բացառիկ հայ մշակույթը մեծ պատմություն ունի: Ազգի հին լինելը մեծապես ազդել է ողջ աշխարհի հայ արվեստագետների վրա: Հայաստանի հոգու խճանկարն ավելի մեծ է, քան Հայաստանն ինքը: Այդ խճանկարում ես հազարավորներից մեկն եմՙ որպես նկարիչ, որպես բանաստեղծ եւ որպես անհատ...

- Դու կազմել ես «Իմ Իտալիան» եւ «Իմ Արգենտինան» լուսանկարչական ալբոմները: Իսկ «Իմ Հայաստա՞նը»...

- Դժբախտաբար, ես դեռ պատշաճ կերպով չեմ այցելել Հայաստան... անցյալ տարի իմ ուղեւորությունը շատ կարճ էր, որպեսզի անեիՙ ինչ կուզեի անել: Հաջորդ անգամ կցանկանայի ուսումնասիրել Հայաստանն այնպես, ինչպիսին ես հարկ եմ համարում: Սովորաբար իմ ուղեւորություններից հետո ես ոգեշնչվում եմ: Սկսում եմ գրել մտքերով: Իմ բանաստեղծություններին կցված լուսանկարչական շարքերը նպատակ ունեն ներգրավել նոր մարդկանց: Հայաստանը հատուկ է: Ես պետք է ծրագրեմ մի ճիշտ ժամանակ, որպեսզի նրան այցելեմ ճիշտ կերպ:

- Դու մի քանի բանաստեղծություն ես նվիրել Հայաստանին: Խնդրեմ ներկայացրու մեկ-երկուսը:

- Հաճույքով: Ահա երկուսըՙ Հենրիկ Բաբաջանյանի թարգմանությամբ:

ԻՄ ՆԱԽԱՊԱՊԸ

Դիպչելով եզրին սուրբ հողի

Շնչելով ծաղկունքը դարի...

Ես գիտեմ, որ իմ նախածնողը

Նայել է արեւամարին...

Կտրելով սահմանը բախտի

Թռչում էր, թող հուշս չմարի,

Կծկված իր մաշված թամբին,

Տակով ղողանջող կամարի...

Եվ բռնած սանձերի ծերերից

Ու հեծած աշխետ խենթ ձին

Նախապապս, բարբարոս վերեւից

Կամք ուներ ազատածին:

Վառելով սարերում հուր-բոցը

Նայելով Գիշերվա բիբերին

Լսել է սարսափի ոռնոցը

Չի եղել նա ահի գերին:

Օրը դար ապրելով անապակ

Մերձացած բախտի հետ իր խոլ

Սառ ձյուն է խմել նա պապակՙ

Նախապապսՙ ափից իր գոլ:

ԱԽ, ԵՐԵՎԱՆ

Նրբանցքներում կենսառատ կարմրաերանգ սուտակով,

Տերությունում վեհ կանանց եւ ֆիդայի այրերի,

Իսկն երկիր տիրատուր եւ հայտնության կրակով,

Կանչող տեսքով հրահուր դեպի հավատն հայրերի:

Արծիվների չուն վերում հայեցությամբ ակնահատՙ

Քամիներին ընդառաջ տանող իղձեր մարդկային,

Քնի ժամին պանծալի - Արարատն է ձյունառատ,

Այնտեղ գարուն խենթացածՙ հանդերձանքում ծիրանի:

Ա՛խ Երեւան... Երեւան... Ունես հազար լիճք, գետեր,

Բյուրեղյաակն դու Սեւան, փերիՙ նայող դեպ Աստված...

Տաճարներդՙ քո որդիք... հնուց Աստված է կերտել:

Քաղաք-հերոս այրերիՙ դժոխքներից համբառված:

Դուՙ բուրմունք ձոր-սարերի, Որթՙ լույսի անապական,

Դյուցազն քաղաք դարերիՙ Նայող դեպի ապագան...

 
 

ԱԶԳ ՕՐԱԹԵՐԹ - ՄՇԱԿՈՒՅԹ #4, 31-01-2020

AZG Daily #7, 21-02-2020

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ