«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ

https://www.azg.am | WAP | WAP-CULTURE

#219, 2011-12-03 | #220, 2011-12-06 | #221, 2011-12-07


ԼՈԼԱ ԳՈՒՆՏԱՔՃԵԱՆ. «ԳՐՈՂԻՆ ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՒՈՐ ԸՆԿԵՐԸ ԱՌԱՆՁՆՈՒԹԻՒՆՆ Է»

Այցեքարտ.- Լոլա Գունտաքճեան: Ծնուել է Բէյրութում, ուսանել Նշան Փալանճեան ճեմարանում (մինչեւ 10-րդ դասարանը): 1979 թուականից բնակւում է ԱՄՆում, որտեղ աւարտել է միջնակարգ կրթութիւնը: Ուսանել է Հանթեր քոլեջում եւ Քոլումբիայի համալսարանում: Այժմ բնակւում է Նիւ Եորքում: Քոլումբիայի համալսարանի հայագիտական ծրագրի խորհրդի անդամ է երկու տարուց ի վեր. 16 տարի է «Արարատ» գրական եռամսեայ թերթի խմբագրութեան անդամ է եւ մէկ տարուց ի վերՙ համացանցային հանդէսի բանաստեղծութեան բաժնի պատասխանատուն: Հրատարակել է բանաստեղծութիւնների եռալեզու ժողովածու «The Accidental Observer» («Պատահական վկան») վերնագրովՙ «Հիւսիսային Մանհաթընի արուեստների ընկերակցութեան» դրամաշնորհը շահելուց յետոյ: 2006ին նախաձեռնել է «Հայ բանաստեղծութեան համացանց» առցանց նախագիծը (http://armenian-poetry.blogspot.com/), որն ընդգրկում է տարբեր ժամանակների հայ եւ հայազգի բանաստեղծների գործերՙ հայերէն, անգլերէն եւ ֆրանսերէն բնագրերով (ոմանքՙ թարգմանութիւններով), տպագրուած շարադրանքըՙ երբեմն բանաստեղծութեան ձայնագրութեամբ հանդերձ (ընդգրկում է 168-ից աւելի ձայնագրութիւն):


- Սիրելի Լոլա, համացանցով երբեւէ հայ բանաստեղծութեան որեւէ նմոյշ որոնողն անպայման հանդիպում է քո աննախադէպ նախաձեռնութեանը: Ինչպէ՞ս որոշեցիր մեն-մենակ նետուել այդ հսկայական գործի մէջ:

- Առաջին անգամ որ նոր համացանցային blog եւ RSS.ի մասին լսեցի, ուզեցի այս նորութիւնները փորձել: Մի քանի շաբաթ ետք տեսայ, որ շատ մը կարդացողներ ունի blog.ը եւ այդ զիս քաջալերեց: Հայ ժողովուրդի մէջ բանաստեղծութեան ծարաւ մը կայ, ու կարդացողները իրենց ներկայութիւնն ու սէրը կ՛արտայայտեն իրենց այցելութեամբ:

- «Հայ բանաստեղծութեան համացանցը» անընդհատ նորացուող նախագիծ է: Ի՞նչ սկզբունքով ես ընտրում հեղինակներին:

- Սկիզբը տունս ինչ որ գիրք ու թերթ ունէի, սկսայ պրպտել. առաջին խումբը բանաստեղծներու զարթօնքի շրջանէն մինչեւ իրապաշտ շրջանի բանաստեղծներն էին: Մուշեղ Իշխանին կը պարտիմ իր խմբագրած երեք հատորնոց արդի հայ գրականութիւն վերնագրով դասագիրքերը: Ունիմ նաեւ թերթերէ նմոյշներՙ «Հորիզոն», «Բաց նամակ», «Բագին», «Ազդակ» եւ, անշուշտ, «Արարատ»: Կայքէջը սկսելէ ի վեր գրողներու հետ կը նամակցիմ ու կը հանդիպինք, օրինակ, Երեւան, Մոնթրեալ ու Լոս Անճըլըսի մէջ:

- Ի՞նչ ընթերցողական լսարան ունի «Հայ բանաստեղծութեան համացանցը»:

- Կարդացողները հարիւրէ աւելի երկիրներու մէջ կ'ապրին ըստ վիճակագրութեան: 2011-ի նոյեմբերին 300,000 է աւելի այց տեղի ունեցած է եւ աւելի քան 1,700 գործեր կան հոն: Գործերը հեղինակներու անունով կազմակերպուած են, ինչպէս նաեւ երկիրներու անունով:

- Զոյգ ուղղագրութիւնները դժգոհութիւն չե՞ն առաջացնում:

- Դասական ուղղագրութիւն գործածողները աւելի կը դժգոհին: Կը փորձեմ գրողին գործածած ուղղագրութիւնը պահել:

- Այս ծրագրից բացի դու եռանդուն կերպով մասնակցում ես գրական կեանքին: Եթէ չեմ սխալւում, անցեալ տարի Կոլումբիայում կայացած բանաստեղծների միջազգային համաժողովին միակն էիր, որ ներկայացնում էր հայ ժողովրդին:

- 2009 հոկտեմբերին հրաւիրուեցայ եւ 2010 յունիսին մասնակցեցայ 10 օր տեւող Քոլումբիայի Մէտային քաղաքի 20-րդ տարեկան բանաստեղծութեան համաշխարհային փառատօնին: Մի քանի ուրիշ քաղաքներու մէջ ալ ձեռնարկներ եղան: Ես ընդամէնը 8 անգամ կարդացի, 7 անգամ Մէտայինի մէջ ու մէկ օրՙ Սանտա Մարթա քաղաքին մէջ: Կրնաք տեսնելՙ http://www.festivaldepoesiademedellin.org/: Եւ նաեւ հոսՙ http://www.festivaldepoesiademedellin.org/pub.php/en/Festival/XXFestival/Biblio/index.html

Առաջին հայն եմ, որ հոն հայերէն գործեր կը ներկայացնէր, որովհետեւ զուիցերահայ Վահէ Կոտելը հոն 1998-ին ներկայացուցած էր իր գործերը ֆրանսերէնով:

- Համացանցը հրաշալի միջոց է մեր գրականութիւնն ու մշակոյթը յայտնի դարձնելու գործում: Ուրիշ ի՞նչ եղանակով ես տեսնում մեր ազգային արժէքներն աւելի լայն ճանաչման արժանացնելու գործը:

- Գրողներու կողքին գիրքերու եւ թարգմանութիւններու պէտք ունինք: Մեր գրողները պէտք ունին աշխարհը շրջելու, դասախօսելու, գիրքեր տպելու, դասաւանդելու եւ ծանօթանալու ուրիշ երկիրներու մէջ ապրող (այսինք ոչ հայ) գրողներու: Հայերս որոշ գաղութներու մէջ մեկուսի կ'ապրինք:

- Շնորհաւորում եմ այս տարի քո լոյս տեսած առաջին բանաստեղծական ժողողածուի առթիւ: Այն եռալեզու էՙ հայերէն, անգլերէն, իսպաներէն: Յուսամՙ արձագանգները դրական են:

- Շնորհակալ եմ: Փոքր արձագանգներ եղան տարբեր տեղերէՙ Հիւսիսային Ամերիկա, Լիբանան եւ Հայաստան:

- Ե՞րբ, ինչպէ՞ս եւ ինչո՞ւ ես գրում:

- Ինչպէս գիտես, գեղարուեստական աշխարհս կաւի շուրջ էր, տարիներով բրուտ էի մինչեւ այն օրը (մօտ 6-7 տարի առաջ), երբ սկսայ միմիայն գրելով զբաղիլ: 19-20 տարեկանիս սկսայ բանաստեղծութիւններ գրել. այդ առաջին փորձերը մի քանի ընկերներ կարդացին. կը մնան անտիպ ու այդպէս ալ պէտք է մնան, որովհետեւ առաջին փորձեր են վերջապէս:

Ըսեմ, որ այս օրերուն երթալէն աւելի դժուար է գրող ըլլալ: Ամէն տեսակի ապակեդրոնանալու պատճառներ ու միջոցներ ունինք. գործէ եւ ընտանեկան պատասխանատուութիւններէն անդին, նոր ու նոր բաներ սկսած են պարտադրուիլ մեր կեանքին: Երբ փոքր էինք, հեռատեսիլն ու ռադիոն այդ դերը կը կատարէին, իսկ այսօր ունինք Ֆէյսբուք (Դիմագիրք), Սքայփ, եւայլն: Գրողին ամենակարեւոր ընկերը առանձնութիւնն էՙ ամփոփուիլ ու գրել, գիրք կարդալ ու մտածել - ասոնք գրողը ընդհանրապէս առանձին կ՛ընեն կամ շրջապատուած անծանօթներով:

- Եւ վերջում կասե՞ս քո ստեղծագործական ծրագրերի մասին:

- Երկրորդ գիրքիս վրայ կ՛աշխատիմ: Սկսած եմ երկու երաժիշտներու հետ փորձեր կատարել: ՀԲՀ-ի գրելու մրցումին երրորդ տարուան ծրագիրները պիտի մշակեմ եւ կը յուսամ համալսարանականներու հետ կրկին աշխատիլ: Սկսած եմ նորՙ Գիրք մը/հեղինակ մը շարքին վրայ աշխատիլ: Գալով «Արարատին»ՙ կը փորձեմ հետաքրքրական գործեր ու տաղանդաւոր գրողներ գտնել:

ԱՐԾՈՒԻ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ, ԱՄՆ


© AZG Daily & MV, 2009, 2011, 2012, 2013 ver. 1.4